e ) skontrastowanie dwóch postaci z "Potopu" : Księcia Janusza Radziwiłła ze Stefanem Czarnieckim ( schemat zdrajca- patriota) Bardzo ważna w twórczości Henryka Sienkiewicza była "Trylogia" .Obejmuje ona trzy powieści: "Ogniem i Mieczem", "Potop" i "Pana Wołodyjowskiego". Dla naszych rozważań najważniejszy jest " Potop". Zaadaptowanie powieści. Adaptacja powieści jest czymś stosunkowo często spotykanym, aczkolwiek warto zauważyć, że w przypadku Ogniem i mieczem mieliśmy do czynienia z wieloma adaptacjami. Oto część z nich: 1919 rok – w Czechosłowacji ukazała się niema ekranizacja powieści, którą uważa się za zagubioną. Film. 1999. 2g. 55m. od 12 lat. Kostiumowy, Historyczny. Adaptacja powieści historycznej Henryka Sienkiewicza. Wiek XVII, kresy wschodnie. Polski poseł Jan Skrzetuski wracający z Krymu jest świadkiem potyczki na stepie, włącza się do walki i ratuje życie Chmielnickiego, pułkownika Kozaków. Ogniem i mieczem (1962) Lektor. Odblokuj dostęp do 14248 filmów i seriali premium od oficjalnych dystrybutorów! Oglądaj legalnie i w najlepszej jakości. Ogniem i mieczem - Col ferro e col fuoco. Prod. Francja, Jugosławia, Włochy (1962), reż. Fernando Cerchio. atakowany z mieczem ★★★ sylwek: TARCZA: w komplecie z mieczem ★★★ TEMIDA: bogini sprawiedliwości z mieczem i wagą ★★★ ZBARAŻ: twierdza z powieści "Ogniem i mieczem" ★★★ HOFFMAN: reżyser "Ogniem i mieczem" ★★ HORPYNA: wiedźma z powieści 'Ogniem i mieczem' ★★★★ sylwek: SAMURAJ: jego mieczem katana nonton film miracle in cell no 7 sub indo drakorindo. Jest 1648 rok. Bohdan Chmielnicki, wódz kozacki, przygotowuje powstanie kozaków przeciw Rzeczypospolitej. Początek roku jest pełen tajemniczych i złych wróżb. Przypadkowo młody ale zaufany rycerz króla Jana Kazimierza ratuje życie Chmielnickiemu napadniętemu na stepie. Ten początkowo przedstawia się jako Zenobi Abdank, ale w końcu ujawnia, kim jest. Rozstają się. Wkrótce potem Jan Skrzetuski dowiaduje się, że za pochwycenie Chmielnickiego wyznaczona jest nagroda (nie wiedział o tym, bo wracał z Krymu, gdzie był w poselstwie).Dodaj artykuł aby odblokować treśćJest 1648 rok. Bohdan Chmielnicki, wódz kozacki, przygotowuje powstanie kozaków przeciw Rzeczypospolitej. Początek roku jest pełen tajemniczych i złych wróżb. Przypadkowo młody ale zaufany rycerz króla Jana Kazimierza ratuje życie Chmielnickiemu napadniętemu na stepie. Ten początkowo przedstawia się jako Zenobi Abdank, ale w końcu ujawnia, kim jest. Rozstają się. Wkrótce potem Jan Skrzetuski dowiaduje się, że za pochwycenie Chmielnickiego wyznaczona jest nagroda (nie wiedział o tym, bo wracał z Krymu, gdzie był w poselstwie). Skrzetuski posłuje do obozu kozackiego na Sicz, gdzie zostaje uwięziony, udaje mu się ujść z życiem tylko dlatego, że przywódca powstania - Bohdan Chmielnicki - jest jego dłużnikiem. Wkrótce Rzeczpospolitą ogarnia wojna. Kozacy zwyciężają pod Żółtymi Wodami, pod Korsuniem, pod Piławcami. Ze spalonego majątku Rozłogi, własności kniahini Kurcewiczowej, uciekają piękna Helena Kurcewiczówna i Zagłoba. Ona jest ukochaną Skrzetuskiego, on pełni rolę jej opiekuna. Niestety Helenę odnajduje młody Kozak, Bohun, którego ona panicznie się boi, i oddaje ją pod opiekę wiedźmy Horpyny mieszkającej w niedostępnym Czarcim Jarze. Bohun i Skrzetuski biorą udział w wojnie polsko-kozackiej, walczą po przeciwnych stronach. Pierwszy z nich staje się zaufanym Chmielnickiego. Drugi zostaje bohaterem po brawurowej ucieczce z oblężonego Zbaraża, przedostaniu się do króla z informacją, że twierdza potrzebuje wsparcia. W Zbarażu obroną dowodzi wielki wódz, niezwykły rycerz, postrach Kozaków i Tatarów książę Jeremi Wiśniowiecki, Jarema. W międzyczasie wierni przyjaciele Skrzetuskiego, Zagłoba, Wołodyjowski i Rzędzian, uwalniają Helenę z Czarciego Jaru. Dziewczyna pielęgnuje wycieńczonego po wydostaniu się ze Zbaraża Skrzetuskiego. Utrzymanie Zbaraża staje się wielkim zwycięstwem Polaków. Skrzetuski i Helena mogą się pobrać. W Epilogu autor informuje o smutnym losie Bohuna, który nigdy się nie ożenił i zamieszkał w majątku, który nazwał Rozłogi. Mówi też o zwycięskiej dla Polaków bitwie z Kozakami pod Beresteczkiem w 1651 r. Postacie historyczne W powieści Sienkiewicz ukazał wiele postaci historycznych, króla Jana Kazimierza, księcia Jeremiego Wiśniowieckiego, Bohdana Chmielnickiego, chana Islama Gireja, wojewodę bracławskiego Adama Kisiela, wojewodę kijowskiego Janusza Tyszkiewicza, Tuhaj-beja i wielu innych. Są też postacie, których pierwowzór istniał w rzeczywistości, lecz ich powieściowe losy są fikcyjne. Do takich należą: Jan Skrzetuski, Michał Wołodyjowski, Jurko Bohun, Horpyna. Dwaj główni bohaterowie historyczni wyraźnie przewyższają innych. Zostali przedstawieni jakopostacie kontrastowe. Historia wojny, to historia ich zmagań. Są to Jeremi Wiśniowiecki i Bohdan Chmielnicki. Ich powieściowe kreacje odbiegają dość mocno od ocen historyków, toteż Sienkiewicz był mocno narażony na krytykę za niedochowanie wierności źródłom. Był to jednak celowy zabieg autora podporządkowany wymowie ideowej powieści: idealizacja Polaków, demonizacja Kozaków. Zostały mu poddane prawie wszystkie postacie. Jeremi Wiśniowiecki - książę (kniaź), magnat z ruskiego rodu książąt zbaraskich. Syn księcia Michała Wiśniowieckiego. Z historii jest znany jako okrutnik, twardą ręką karzący krnąbrnych poddanych, słynne były też jego zatargi z innymi możnowładcami. Sienkiewicz dokonał idealizacji księcia. Przedstawił go jako bohatera narodowego, zbawcę ojczyzny. Taki obraz księcia jest wierny duchowi epoki, w której żył, tak przedstawiali go siedemnastowieczni pamiętnikarze, takim znał go ogół ówczesnej szlachty. Książę już za życia stał się postacią niemal legendarną. Sienkiewicz pisze o nim tak: „książę był wzrostu prawie małego i dość szczupły. Młody był jeszcze, liczył dopiero trzydziesty szósty rok życia, ale na twarzy jego znać było trudy wojenne”. Jego twarz zdradzała, że jest człowiekiem nadzwyczajnym: „oczy miał duże, spokojne, prawie słodkie, jednakże gromy zdawały się być w nich uśpione”. Nikt nie mógł znieść tego spojrzenia, nawet najwytrawniejsi dworacy musieli się zmieszać, gdy książę na nich spojrzał. Po matce Włoszce odziedziczył jasną cerę i kruczoczarne włosy. Nosił się po polsku i niezbyt dbał o ubiór. Jedynie od święta zakładał kosztowne stroje, kapiące od złota i drogich kamieni. W swoim księstwie panował niepodzielnie. Według Sienkiewicza był dobrym łaskawym panem. Zagospodarowywał ukraińskie pustki, osadzając na nich rolników, obdarzając ich licznymi przywilejami. Dbał o rozwój gospodarczy swoich ziem. Był sprawiedliwy. Pod jego opieką nikomu nie mogła stać się krzywda. Swoich poddanych bronił przed rozbójnikami i wrogami zewnętrznymi. Ta idealizacja postaci księcia była podporządkowana zrealizowaniu idei utworu. Książę został ukazany jako wzorowy obywatel, nade wszystko kochający swoją ojczyznę, potrafiący dla jej dobra poświęcić własne ambicje. Został ukazany jako bohater narodowy, genialny wódz, który nie poniósł żadnej porażki. Bohdan Chmielnicki - ukraiński drobny szlachcic herbu Abdank, pisarz wojska zaporoskiego,hetman kozacki, przywódca powstania na Ukrainie. W przeciwieństwie do księcia poddany demonizacji. Sienkiewicz ukazał go w zdecydowanie złym świetle. „Był to mąż w sile wieku, średniego wzrostu, szerokich ramion, prawie olbrzymiej budowy ciała i uderzających rysów. Głowę miał ogromną, cerę zwiędłą, bardzo ogorzałą, oczy czarne i nieco skośne jak u Tatara”. Jego twarz znamionowała siłę i odwagę. „Było w niej coś pociągającego i odpychającego zarazem - powaga hetmańska ożeniona z tatarską chytrością, dobrotliwość i dzikość”. Chmielnicki nie waha się posłużyć zdradą dla osiągnięcia celu. Podstępem wykrada listy Barabaszowi, nie waha się ich upowszechnić. By załatwić prywatną sprawę, pcha do wojny olbrzymie narody. Nie liczy się z nikim. Mówi o krzywdach, jakie cierpią Kozacy, ale przede wszystkim zamierza zemścić się na Czaplińskim. Jest pamiętliwy, długo chowa urazy. Aby osiągnąć cel, nie waha sprzymierzyć się z Tatarami, wrogami ojczyzny. Co więcej, pozwala strasznym sprzymierzeńcom wybierać jasyr z członków własnego narodu - Rusinów. Podczas gdy mężczyźni walczą w jego wojsku, ich kobiety i dzieci trafiają do tatarskiej niewoli. Osiągane niespodziewanie sukcesy i uzyskana niezmierna władza wkrótce przerastają Chmielnickiego. Z jednej strony rozporządza olbrzymią potęgą, z drugiej jest zależny od Tuhaj-beja, później od chana. Jego władza też jest czasem iluzoryczna. Musi uciekać się do podstępu, by ratować Skrzetuskiego, gdy pijani mołojcy chcą z nim „pohulaty”. Jego pułkownicy niejednokrotnie grożą mu oddaniem w ręce księcia. Kozacki hetman zaczyna pić. Pod wpływem alkoholu nie panuje nad sobą. Pije, by zapomnieć o trapiących go wątpliwościach. Chmielnicki ma i zalety. Jest wytrawnym politykiem. W razie potrzeby potrafi z ryczącego lwa przemienić się w układnego i przymilnego lisa. Tym sposobem osiąga sukcesy. Stać go też na wielkoduszność. Kilkakrotnie pomaga Skrzetuskiemu. Jednak jasne strony jego charakteru nikną wobec wad i ogromu nieszczęść, jakie wywołał. Gryzelda Wiśniowiecka - żona księcia Jeremiego, kobieta o wielkiej duszy, niemal dorównująca mężowi energią i nieugiętością charakteru, szlachetna, łaskawa, przychylna rycerzom, opiekująca się ich rodzinami. Czapliński - podstarości czehryński, zaufany sługa chorążego Koniecpolskiego, „człek czterdziestoletni, niski, z twarzą zapalczywą”. Znany jako zawadiaka, warchoł, pieniacz i prześladowca. Szlachta się go obawia ze względu na szerokie powiązania. Występuje jako krzywdziciel Chmielnickiego. Ordynarny i gburowaty zostaje przez Skrzetuskiego wyrzucony z karczmy Dopuła. Pułkownik Barabasz - stary pułkownik czerkaski, Kozak w służbie Rzeczpospolitej, swego czasu sławny rycerz i wódz, w powieści już stary i zgrzybiały, ukrywał u siebie przywileje królewskie dla Kozaków, wykradzione przez Chmielnickiego, zginął w walce po zdradzie Krzeczowskiego. Ksiądz Muchowiecki - kapelan księcia Jeremiego, bardzo świątobliwy kapłan, hamujący okrucieństwo wodza. Podczas oblężenia Zbaraża obchodzi mury z procesją, wygłasza wzruszającą mowę na pogrzebie Podbipięty. Stefan Czarniecki - pułkownik husarski. Dumny, niezłomny rycerz, przekonany o zwycięstwie Polaków. Nawet w niewoli potrafił zachować dumę i godność. Po powrocie nadal walczył, zasłynął z okrucieństwa. Adam Kisiel - wojewoda bracławski, senator, wyznania prawosławnego. Zwolennik pokojowego rozwiązania konfliktu, ideowy przeciwnik księcia Wiśniowieckiego, przez wielu uznawany za zdrajcę. Gorący patriota, chciał uniknąć wojny domowej. Postać tragiczna, jego poczynania wywołały niechęć, a nawet nienawiść niektórych, upokorzony potem przez Chmielnickiego. Wraz z jego orszakiem Skrzetuski przybywa do Perejasławia. Islam Girej - chan tatarski, sojusznik Chmielnickiego. Tłusty o rzadkiej brodzie. Mówi, że wolałby walczyć w sojuszu z Jeremim. Straszny w gniewie, niejednokrotnie grozi kozackiemu hetmanowi. Tuhaj-bej - Tatar, murza perekopski, dowódca czambułów wspierających Chmielnickiego„zakamieniały wróg Lachów, a wierny Kozaków sojusznik, dziki i mężny…”, najwaleczniejszy z murzów tatarskich. Zraniony przez Skrzetuskiego pod Zbarażem, ginie pod Beresteczkiem. Burłaj - sławny pułkownik hadziacki, oszukany przez Rzędziana ułatwia dostanie się do Czortowego Jaru. Ginie pod Zbarażem, dowodząc atakiem na tyły obozu polskiego. Zabija go Zagłoba. Horpyna Dońcówna - uważana za czarownicę, dziewczyna olbrzymiego wzrostu obdarzona umiejętnością przepowiadania przyszłości, chętnie ubiera się po męsku, bezwstydna. Więzi Helenę w Czortowym Jarze. Zabita święconą kulą przez Rzędziana. Doniec - pułkownik kozacki, brat Horpyny, przyjaciel Bohuna. Zginął nabity na pal. Autor: Henryk Sienkiewicz Tytuł: Ogniem i mieczem Wydawnictwo: Zielona Sowa Ilość stron: 844 Po powieść Henryka Sienkiewicza pt. Ogniem i mieczem sięgnęłam pewnego zimowego wieczoru, chociaż trafniej byłoby to nazwać przedzimiem, w celu przypomnienia sobie lektur, które niegdyś mnie zauroczyły. Tak się składa, że nie zawsze byłam wielbicielką Sienkiewiczowskiej prozy. O ile moje pierwsze spotkanie z tym autorem było udane, to później wielokrotnie przestrzegana przed Krzyżakami, podchodziłam nieco sceptycznie do tej książki. I patrząc na to wszystko z boku, to właśnie początkowe nastawienie sprawiło, że nie odebrałam owej historycznej powieści tak jak powinnam. Postanowiłam zatem przypomnieć sobie, dlaczego stało się tak a nie inaczej, i po ponownym zagłębieniu się w lekturę Krzyżaków, stwierdziłam, że twórczość tego pisarza niezmiernie przypadła mi do gustu, dlatego sięgnęłam po kojne jego dzieło - pierwszą część Trylogii. Ogniem i mieczem opowiada o dziejach Polaków podczas powstania pod wodzą Chmielnickiego. Jego samego mamy okazję poznać już w pierwszych rozdziałach, aczykolwiek jest to dopiero pobieżny wgląd w niebywale rozwiniętą postać. Tłem drugoplanowym jest miłość Jana Skrzetuskiego, mężnego rycerza, oraz Heleny Krucewiczówny. Przyznam, że to właśnie ten aspekt sprawił, że książka zyskiwała dodatkowy atut. Uwielbiam powieści, w których akcja nie jest skupiona wokół jednego punktu, lecz rozbiega się w wielu kierunkach. W Ogniem i mieczem tak właśnie jest. Powstrzymywałam się, żeby nie zajrzeć na ostatnią stronę, bo chociaż bardzo dobrze znam historię, to pragnęłam odkryć nowe sytuacje towarzyszące rozwojowi uczucia hardych państwa. Już po pierwszych stronach powieści, fabuła zdaje się pochłaniać czytelnika. Gdyby ktoś przed sięgnięciem po tę pozycję, powiedział mi, że arcydzieło literatury zauroczy mnie na tyle, że będę miała ochotę na więcej, to wyśmiałabym go. W książkach, które niegdyś czytaliśmy możemy dostrzec coraz to inne tło towarzyszące rozwojowi akcji. Ja dzieje w Ogniem i mieczem doskonale znałam, to z filmu, to z lekcji, lecz mimo wszystko śledziłam z zapartym tchem postępowania Skrzetuskiego. Ten mężny człowiek od razu przysposobił sobie moją sympatię. Podążałam wraz z nim przez bory, lasy, byleby tylko odnaleźć ukochaną Helenę. I kiedy już mężczyzna został pozbawiony nadziei, pragnęłam go pocieszyć. Nieczęsto tak bardzo przywiązuję się do poszczególnych postaci. Zazwyczaj ma to miejsce w wielostronicowych seriach, typu Harry Potter, lecz tu, mimo iż powieść liczy zaledwie 844 strony, żywiłam przyjazne uczucia niemalże do każdego z bohaterów, także i niepokornego Kozaka. Mówiąc tylko, mam na myśli fakt, że nie spostrzegłam, kiedy skończyłam Sienkiewiczowskie dzieło. Podsumowując, powieść Sienkiewicza polecam absolutnie każdemu. Począwszy od pasjonatów historii, po złaknionych nowych przygód niedowiarków, że książka historyczna potrafi zdobyć tak wielką sympatię czytelnika. Podążając przez długie opisy, rozkoszne wysnucia zatartych wątków na wierzch, będziemy w stanie odbyć podróż w nieprzebrane motywy literackie; w Ogniu i mieczu kryją się bowiem zarówno wątki podróżnicze, miłosne, jak i dotyczące domu, za który Polacy tak chwacko walczyli. Jedno trzeba przyznać Henrykowi Sienkiewiczowi - dokonał tego, co zamierzał, stworzył powieść pokrzepiającą serca recenzencki otrzymałam od wyd. Zielona Sowa, za co serdecznie dziękuję. „Ogniem i mieczem” to pierwsza z trzech powieści słynnej Trylogii Henryka Sienkiewicza. Jest 1648 rok. Bohdan Chmielnicki, hetman zaporoski, przygotowuje powstanie kozaków przeciw Rzeczypospolitej. Przypadkowo jego życie ratuje młody rycerz, Jan Skrzetuski. Na kartach powieści sosy Chmielnickiego i Skrzetuskiego będą splatały się niejednokrotnie. Skrzetuski z wzajemnością zakochuje się w piękniej Helenie Kurcewiczównie. O jej względy zabiega także Jurko Bohun, zaprzyjaźniony z Kurcewiczami Kozak. Bohun i Skrzetuski biorą udział w wojnie polsko-kozackiej, walczą po przeciwnych stronach. Skrzetuski zostaje bohaterem po brawurowej ucieczce z oblężonego Zbaraża i przedostaniu się do króla z informacją, że twierdza potrzebuje wsparcia. Pisana ku pokrzepieniu serc, wzbudzała czytelnicze emocje zaraz po ukazaniu się i niewiele mniejszą popularnością cieszy się i dzisiaj jako romans historyczny z odniesieniami politycznymi dotyczącymi stosunków polsko-ukraińskich. Rok wydania2019Liczba stron400KategoriaPodręczniki i lektury szkolneWydawcaCzarno na białymISBN-13978-83-64374-55-5Język publikacjipolskiInformacja o sprzedawcyePWN sp. z i lektury szkolne -15%-15%Odkryj jak opiec, przyrumieniać, uprażyć warzywa na ogniu i sprawić, by cebula stała się słodka, bakłażan przeszedł smakowitym dymem, a buraki nabrały pięknego brązowego koloru. Przyrządzanie warzyw na ogniu, to znacznie więcej niż... -18%-18%Trylogii część pierwsza. Dzieje Polski w dobie powstania Chmielnickiego (1648-1654). Na tle interesujących wydarzeń historycznych przedstawione są burzliwe losy miłości odważnego rycerza bez skazy Jana Skrzetuskiego i urodziwej, niewinnej... -34%-34%„Niesamowite. Słuchając tej interpretacji, człowiek ma nieodparte wrażenie, iż Sienkiewicz napisał tą powieść po to, by mogła być przeczytana przez Pana Globisza…"Czyta Krzysztof GlobiszWymagania sprzętowe: Tę książkę odsłuchasz... Ogniem i mieczem – pierwsza z powieści tworzących Trylogię Henryka Sienkiewicza wydana w 1884 roku. Akcja rozgrywa się w latach 1648–1651 w okresie powstania Chmielnickiego na Ukrainie. Ponadczasowa polska powieść ku pokrzepieniu serc,... -20%-20%„ Ogniem i mieczem ” to pierwsza z trzech powieści historycznych będących częścią „Trylogii” Henryka Sienkiewicza. Akcja utworu rozgrywa się w latach 1648–1651 w okresie powstania Chmielnickiego na Ukrainie. W powieści przeplata... -20%-20%Ogniem i mieczem jest pierwszą powieścią historyczną cyklu zwanego Trylogią, w skład którego wchodzą także Potop i Pan Wołodyjowski. Jej akcja rozgrywa się w latach 1648–1651 w czasie powstania Chmielnickiego na Ukrainie. Dramatyczne... -15%-15%"Ogniem i mieczem" to pierwsza z trzech powieści historycznych będących częścią Trylogii, Henryka powieści rozgrywa się w latach 1648–1651, w okresie powstania Chmielnickiego na Ukrainie. Pozostałe części Trylogii to... Ogniem i mieczem – pierwsza z powieści tworzących Trylogię Henryka Sienkiewicza wydana w 1884 roku. Akcja rozgrywa się w latach 1648–1651 w okresie powstania Chmielnickiego na Ukrainie. Ponadczasowa polska powieść ku pokrzepieniu serc,... -15%-15%Pierwsza część słynnej sienkiewiczowskiej powieści rozgrywa się w czasie powstania Chmielnickiego na Ukrainie (1648–1651). Krwawa wojna z Kozakami przeplata się z losami głównych bohaterów. Jednak głównym wątkiem pisarz... 15 tysięcy żołnierzy Rzeczypospolitej broniło się przed stu, może stu dwudziestu tysiącami oblegających. W powieści na murach walczyli Wołodyjowski z Zagłobą, pan Longinus Podbipięta, który zginął idąc po pomoc. Był też z nimi Jan Skrzetuski... Uwaga! Materiał został zamieszczony w naszym portalu już ponad rok temu. A świat się zmienia… Niektóre informacje praktyczne mogą okazać się nieaktualne! Cóż tu napisać o historii Zbaraża? Zainteresowanych wartką narracją odsyłam do powieści Henryka Sienkiewicza. Przepiękny opis obrony twierdzy znajdziemy na stronach ?Ogniem i mieczem?. Pewnie, że to fikcja, pisana ku pokrzepieniu serc? Ale jest trochę w niej i prawdy. Bo faktem jest, że latem 1649 roku, w czasie powstania Chmielnickiego, Kozacy pod wodzą swego hetmana, przy ogromnym wsparciu Tatarów i w towarzystwie czerni ? tak Sienkiewicz nazywa masy zbuntowanych i uzbrojonych chłopów ? otoczyli Zbaraż. 15 tysięcy żołnierzy Rzeczypospolitej broniło się przed stu, może stu dwudziestu tysiącami oblegających. Obrońcami dowodzili krytykowani mocno przez Sienkiewicza regimentarze ? Andrzej Firlej i Stanisław Lanckoroński, prawdziwym wodzem był właściciel zamku, książę Jeremi Wiśniowiecki, wojewoda ruski. W powieści na murach walczyli Wołodyjowski z Zagłobą, pan Longinus Podbipięta, który najpierw dopełnił ślubów ścinając trzy niewierne głowy jednym zamachem miecza, a potem zginął idąc po pomoc dla oblężonych. Był też z nimi Jan Skrzetuski, któremu w końcu udało się dotrzeć do króla i sprowadzić pomoc? To prawdziwa postać i prawdziwy epizod: w rzeczywistości jednak ze Zbaraża przedarł się do króla nie Jan, a niejaki Mikołaj Skrzetuski. Król ruszył na odsiecz Zbarażowi, ale wyprawę zatrzymali Kozacy i Tatarzy pod Zborowem. Zawarto jednak ugodę, która zakończyła oblężenie twierdzy. Zanim zdarzył się heroiczny epizod Zbaraż wzmiankowano po raz pierwszy w 1211 roku. Ale murowany zamek zbudowali w latach 1620-1626 właściciele tutejszych dóbr ? Zbarascy. Ulokowali go w Nowym Zbarażu, w pobliżu dotychczasowej swej rodowej siedziby ? wsi Stary Zbaraż. Były tam od stuleci niewielkie drewniane fortyfikacje, ale co raz to ulegały zniszczeniu przez kolejnych, nadciągających od strony Dzikich Pól najeźdźców. Decyzję o budowie nowoczesnej, bastionowej twierdzy podjął Jerzy Zbaraski i sprowadził z zagranicy wybitnych architektów. Ostatecznie powierzono prace Flamandowi Henrykowi van Peene, który sprawdził się już przy budowie pałacu Zbaraskich w Krakowie. Zamku broniły oskarpowane bastiony wsparte na wałach ziemnych, wysokie na 12 metrów. Ponad nimi był taras dla obrońców, wewnątrz sklepione lochy. Całość zajmowała teren na planie kwadratu o boku 88 metrów. Fortyfikacje otaczała szeroka na 40 metrów fosa. Wewnątrz, zgodnie z renesansowym jeszcze założeniem palazzo in fortezza, ulokowano pałac, o cechach już barokowej architektury. Na dziedziniec wewnątrz wałów można było wjechać przez dwukondygnacyjną, barokowo zdobioną bramę. Ten wielki/straszny kniaź Jarema W 1636 roku zbaraska twierdza znalazła się w rękach rodu Wiśniowieckich, na którego czele stał w chwili wielkiej próby gloryfikowany przez Sienkiewicza kniaź Jarema. Na potrzeby wspomnianej obrony otoczono zamek ziemnymi wałami, ale po nich nie pozostało już prawie ni śladu. Po opuszczeniu zamku przez wojska polskie zbudowania zostały splądrowane, a potem stały puste. Gdy zawierucha ustała, do zamku wrócili właściciele. Czytaj dalej - strony: 1 2 Poczytaj więcej o okolicy: Geneza „Ogniem i mieczem” - pierwsza część słynnej Trylogii Sienkiewicza - ukazało się w wydaniu książkowym w roku 1884. Wcześniej publikowane było w formie odcinkowej w warszawskim „Słowie” i krakowskim „Czasie”. Dzieło szybko zyskało wielką popularność, a autor rozpoczął pracę nad kolejnymi powieściami przedstawiającymi Rzeczpospolitą z XVII stulecia. Dlaczego Sienkiewicz zwrócił się w stronę historii? Przed rozpoczęciem prac nad Trylogią autor miał na swym koncie wiele pozytywnie przyjętych noweli (m. in. „Janka Muzykanta”, „Szkice węglem”) oraz powieść „Na marne”. Badacze literatury przypuszczają, że to podróż do Ameryki, w czasie której mógł wyraźnie, jak nigdy wcześniej, zobaczyć kształtującą się historię, zwróciła uwagę autora w stronę wydarzeń rozgrywających się niegdyś w Rzeczpospolitej. Z kolei równiny odległego kontynentu miały przypomnieć mu ukraińskie stepy. W pierwszym zamyśle twórczym „Ogniem i mieczem” miało być powieścią obyczajowo - historyczną o tytule „Wilcze gniazdo”. Jednakże dzieło rozrosło się, dając początek wspaniałej i cieszącej się wielkim uznaniem serii. Czas i miejsce akcji Akcja „Ogniem i mieczem” toczy się w latach 1647 - 1651, obejmując swoimi ramami początki powstania Chmielnickiego (1648 - 1654). Wydarzenia rozgrywają się głównie na Dzikich Polach (Zaporoże), ale przenoszą się także w głąb Rzeczpospolitej. Najważniejszymi punktami na mapie powieści Sienkiewicza są Łubnie, Rozłogi, Zbaraż, Czehryn, Czortowy Jar itd. Problematyka Głównymi motywami w powieści Henryka Sienkiewicza są przeplatające się ze sobą miłość i wojna. Tłem historycznym utworu jest powstanie Bohdana Chmielnickiego, a jego główni bohaterowie zaangażowani są w najważniejsze wydarzenia historyczne. Często stają więc przed niełatwymi wyborami, musząc decydować, czy ważniejsze jest ich indywidualne szczęście, czy priorytetowo należy traktować sprawy ojczyzny. Tragiczne rozdzielenie Skrzetuskiego i Kurcewiczówny przynosi namiestnikowi chorągwi pancernej wielki smutek, lecz słyszy on, iż ulgę znajdzie właśnie w służbie ojczyźnie. Wojenna rzeczywistość powoduje, że ludzie przybierają różnorodne postawy. Dotyczy to zarówno tych stojących najwyżej w hierarchii społecznej, jak i tych zwykłych, prostych, pozornie niemających wpływu na otaczający ich świat. Książę Jeremi Wiśniowiecki chce za wszelką cenę stłumić bunt, widząc w nim zagrożenie dla suwerenności Rzeczpospolitej. Większość magnatów i wysokich urzędników chce jednak zawarcia pokoju. Warto tu zaznaczyć, iż kierują nimi odmienne pobudki - niektórzy pragną uniknąć rozlewu bratniej krwi, niektórzy działają z pobudek materialnych, mając na celu uchronienie majątków przed zniszczeniami i wojennymi wydatkami. Na tle wielu postaw wyróżniają się bohaterowie przez Sienkiewicza „lubiani” - Skrzetuski, Wołodyjowski, Podbipięta, Zagłoba. Każdy z nich jest żarliwym patriotą a choć przedstawia inne cechy osobowości, w swych hierarchiach wartości najbardziej cenią honor, lojalność, gotowość do poświęceń w imię ważnych idei. Wizja historii w powieści Sienkiewicza jest wyidealizowana. Autor polaryzuje przeciwstawne obozy, różnicując je na zasadzie dobrych i złych. Większość postaci historycznych jest jednoznaczna - Jeremi Wiśniowiecki to bohater, Bohdan Chmielnicki to upajający się alkoholem zdrajca. Odwołanie się przez autora do ważnych i poświadczających bohaterstwo Polaków momentów historycznych miało w zamyśle twórcy pokazać współczesnym, iż naród o tak wspaniałych dziejach nie zniknie, a kwestią czasu jest dzień, w którym dawna świetność powróci. „Ogniem i mieczem”, jak i całą Trylogię, pisał więc Sienkiewicz ku pokrzepieniu serc. Bohaterowie Jan Skrzetuski Historycznym pierwowzorem namiestnika chorągwi pancernej księcia Jeremiego Wiśniowieckiego był Mikołaj Skrzetuski, żołnierz, który wymknął się z obleganego Zbaraża i dotarł do Toporowa. Co ciekawe - był on postacią dość niepokorną i konfliktową, przez co ciążyło na nim wiele zarzutów oraz kilka wyroków. Wykreowany przez Sienkiewicza Jan Skrzetuski jest człowiekiem zupełnie innym. Skrzetuski to młody mężczyzna o szczupłej twarzy, orlim nosie, obfitym wąsie i poważnych oczach. Dobrze zbudowany i niezwykle silny nie miał problemów w czasie działań militarnych i utarczek - z łatwością wyrzucił z czechryńskiej karczmy Czaplińskiego. Nie był jednak porywczy, wręcz przeciwnie: opanowany i spokojny, gwałtowne działania podejmował tylko w obliczu poważnego zagrożenia. Na polu bitwy Skrzetuski budził lęk. Człowiek ten nigdy nie cofał się przed przeciwnikiem, wymierzając potężne ciosy. W walce był zawzięty, ale też sprawiedliwy. Postawa taka sprawiała, że cieszył się wielkim szacunkiem ze strony swych podkomendnych. Miłość nie zmieniła dzielnego rycerza. Kniaziównę kochał on całym sercem, lecz nigdy nie zapominał o potrzebach ojczyzny i rozkazach, które traktował priorytetowo. Dopiero po ich wypełnieniu prosił o czasowe zwolnienie ze służby, by móc poszukiwać ukrytej przez Bohuna kniaziówny. Odwaga Skrzetuskiego była wręcz nadludzka. Nie lękał się wyruszyć z poselstwem na Sicz, co dla wielu żołnierzy było czynem niewyobrażalnie niebezpiecznym. Później, w przebraniu chłopa, udał się do Białej Cerkwi, gdzie stanął przed Chmielnickim. Sam przywódca powstania lubił go, nie tylko dlatego, że zawdzięczał mu życie, ale także przez wzgląd na jego odwagę i niezłomność. Najlepszym dowodem heroicznej postawy silnego rycerza było wymknięcie się z oblężonego Zbaraża i dotarcie do Toporkowa. Wymagało to nie tylko ogromnych pokładów męstwa, ale także siły, wytrzymałości i wytrwałości. Skrzetuski nie jest człowiekiem mściwym ani okrutnym. Odniesione rany i przelane łzy nie zmieniają jego nastawienia, w którym ogromne znaczenie odgrywają wartości chrześcijańskie. W ostatniej scenie dzieła bohater wybacza Bohunowi i puszcza go wolno. Wbrew pozorom rozumie go przecież lepiej niż ktokolwiek inny. Helena Kurcewiczówna Córka kniazia Wasyla Kurcewicza to kobieta szczególnej urody. Opisując ją, narrator zwraca uwagę na długie czarne warkocze, rumiane policzki, malinowe usta i czarne, aksamitne oczy. Helena Kurcewiczówna wychowywana była przez stryjenkę. Nigdy nie zaznała matczynego ciepła, gdyż żona kniazia Wasyla zmarła przy porodzie. Sam mężczyzna odszedł niedługo później, musząc uciekać z ojczyzny, gdyż został zdradzony i był posądzony o udział w spisku. Kniahini Kurcewiczowa, żona kniazia Konstantego, od początku nie liczyła się ze zdaniem dziewczyny, licząc na szybkie wydanie jej za mąż i przejęcie Rozłogów. Kniaziówna to postać łagodna i delikatna. Z niechęcią patrzyła na Bohuna od momentu, w którym na jej oczach krwawo zamordował mężczyznę. Jej lęk budziło agresywne usposobienie Kozaka. Nic więc dziwnego, że pokochała spokojnego i poważnego Skrzetuskiego od pierwszego spotkania. W sytuacjach niebezpiecznych kniaziówna imponuje odwagą. W czasie ucieczki z Zagłobą traci swe piękne włosy i mężnie stawia czoła kolejnym niebezpieczeństwom. Kiedy Bar zostaje zdobyty, a panna trafia w niewolę Bohuna, zadaje sobie cios nożem, chcąc uniknąć hańby. Bohaterka ostatecznie odnajduje szczęście u boku ukochanego mężczyzny. Bohun Jurko Bohun wzorowany był na Iwanie Bohunie - pułkowniku kozackim, jednym z przywódców powstania Chmielnickiego i zagorzałym zwolenniku niepodległości Ukrainy. Książkowy bohater jest mężczyzną młodym, niezwykle przystojnym, cechującym się typem zawadiackiej urody (wesołe oblicze, głębokie oczy, bujny wąs, orli nos, wysokie czoło). Sława kozackiego podpułkownika wyprzedzała go. Śpiewano o nim pieśni, opowiadano z podziwem lub trwogą. Niemalże całe swe życie spędził on w stepie, gdzie walczył z Tatarami, Wołochami itp. Zręczny, sprytny i niezwykle odważny nie miał sobie równych w walce podjazdowej i różnych zasadzkach. Pierwsze spotkanie Skrzetuskiego i Bohuna pokazuje, iż polski rycerz ma naprzeciwko siebie człowieka nieulęknionego, porywczego i stanowczego. Kiedy Kozak dostrzega zainteresowanie żołnierza Wiśniowieckiego Heleną, gotów jest wyzwać go na pojedynek. Bohun to postać złożona, zupełnie odróżniająca się od innych bohaterów. Jest wolnym duchem - niekiedy upija się, wszczyna burdy, przewodniczy niebezpiecznym najazdom, kiedy indziej zachowuje się jak człowiek święty. Nic nie krępuje jego swobody, zdaje się nie liczyć ze zdaniem innych. Porywczy Kozak to także postać okrutna i mściwa. Nie znał on litości, a dla wrogów pozostawał bezwzględny. Niemalże przekonał się o tym Zagłoba, którego uratowało pojawienie się Wołodyjowskiego. Bohun, pojmany przez ludzi Wołodyjowskiego, odzyskuje wolność w wyniku decyzji Skrzetuskiego. Porucznik wojsk księcia Wiśniowieckiego uznaje go za żołnierze wielkiej fantazji i człowieka nieszczęśliwego, okazując mu przy tym szacunek. Longinus Podbipięta Kiedy Skrzetuski poznaje Longinusa Podbipiętę w czechryńskiej karczmie, jest pod wrażeniem jego olbrzymiej siły. Mężczyzna z łatwością wywija ogromnym mieczem oburęcznym, którego inni zebrani nie mogą nawet unieść. Najdziwniejsze jest jednak to, że to szczupła i niezwykle wysoka sylwetka w ogóle nie znamionowała tak wielkiej siły fizycznej. Longinus Podbipięta jest olbrzymem o gołębim sercu, co można wyczytać z jego twarzy. Bogobojny, zawsze uprzejmy i życzliwy, cierpliwie znoszący przewrotne uwagi Zagłoby - oto litewski rycerz, który bardzo szybko trafił do serca Skrzetuskiego. Docenił go także książę Wisniowiecki, mianując go namiestnikiem. Na polu bitwy potężny rycerz siał prawdziwe spustoszenie. Jego miecz niósł śmierć dziesiątkom wrogich żołnierzy, lecz nie udało mu się jeszcze spełnić złożonej przysięgi. Podbipięta ślubował, że wzorem swego przodka walczącego niegdyś pod Grunwaldem zetnie trzy głowy jednym zamachem. Spełnienie tej przysięgi miało pozwolić mężczyźnie stanąć na ślubnym kobiercu, a przecież amatorek jego siły i dobrego serca nie brakowało (Anusia Borzobohata). Kiedy w czasie oblężenia Zbaraża litewski wojownik ściął trzy tatarskie głowy, długo radował się i dziękował Bogu. Postanowił wtedy wyruszyć z misją przekazania królowi wiadomości o coraz trudniejszej sytuacji twierdzy. W drodze został otoczony przez Tatarów i brutalnie zamordowany. Longinus Podbipięta to postać imponująca odwagą, szczerością i dobrotliwością. Nawet jeńców nie traktował on w sposób okrutny, dostrzegając w nich swych bliźnich. Religia miała dla niego wielkie znaczenie - wszystko, co robił, robił z Bogiem. Jan Onufry Zagłoba Szlachcica herbu Wczele, którego oko zakryte jest bielmem, poznaje Skrzetuski w czehryńskiej karczmie. Mężczyzna spożywa trunki, a towarzyszy mu Longinus Podbipięta. Zagłoba jest z pewnością jednym z najciekawszych bohaterów powieści Henryka Sienkiewicza. To prawdziwy mistrz retoryki, który swoimi opowieściami zjednuje sobie ludzi. Nierzadko dopuszcza się przekłamań (przypisuje sobie sukcesy innych, konfabuluje), lecz zazwyczaj czyni to w sposób nieszkodliwy, zabawny. Szlachcic nie jest typem wojownika, stara się unikać wszelkich niebezpieczeństw. Kiedy sytuacja zmusza go do walki, zdaje się polegać bardziej na szczęściu niż umiejętnościach. Mimo to udaje mu się uniknąć pewnej śmierci z ręki Bohuna oraz zdobyć kozacką chorągiew. Zagłoba nie jest jednak nieporadnym i żyjącym w świecie iluzji człowiekiem. Owszem, lubi się przechwalać, czyni to wręcz w sposób namiętny, nie pozwalając dojść przyjaciołom do słowa, ale odznacza się przy tym niesamowitą przytomnością umysłu. To jego spryt i inteligencja pozwoliły kniaziównej uciec z Rozłogów, a później ujść pościgu Bohuna. Michał Wołodyjowski Michał Wołodyjowski to znamienity żołnierz służący pod komendą Jeremiego Wiśniowieckiego. Chociaż jest mężczyzną niskim, a podkręcony wąs i zadarty nos nadają mu wręcz chłopięcego wyglądu, o jego niezwykłych zdolnościach szermierczych przekonało się wielu przeciwników. Wołodyjowski uwielbiał się pojedynkować. Wykorzystywał do tego każdą możliwą okazję, zaskakując oponentów niezwykłymi szybkością, sprawnością i siłą. Pokonał nawet samego Bohuna, mimo że niewielu dawało mu szansę. Mały rycerz był także doskonałym dowódcą pułku dragonów, jego oddział świetnie spisywał się na polu bitwy, często przechylając szalę zwycięstwa na stronę Rzeczpospolitej. Towarzysze cenili Wołodyjowskiego za odwagę, roztropność i lojalność. To właśnie on uratował Zagłobę z niewoli Bohuna, z rąk którego starego szlachcica czekała pewna śmierć. Jedną z najciekawszych cech Wołodyjowskiego jest serce skore do miłosnych uniesień. Wystarczyła chwila, by zakochał się w kobiecie, a jej piękno przysłoniło mu cały świat. Co ciekawe - kochał on intensywnie, lecz krótko, często zmieniając adresatki swoich uczuć. Książę Jeremi Wiśniowiecki - Wojewoda ruski został ukazany na kartach powieści Henryka Sienkiewicza w sposób wyidealizowany. Autor uczynił z niego wielkiego wodza, człowieka odważnego, wyrozumiałego dla swych żołnierzy i obdarzonego niezwykłym zmysłem taktycznym. Jego działania wynikają z pobudek czysto patriotycznych. W rzeczywistości obraz Wiśniowieckiego budził wiele kontrowersji - z pewnością był dobrym strategiem, lecz niektóre z jego metod, choć skuteczne, były wątpliwe moralnie. Bohdan Chmielnicki - przywódca powstania kozackiego ukazany został w sposób jednoznacznie negatywny. To przede wszystkim zdrajca ojczyzny, człowiek okrutny i swawolny, znajdujący ulgę w alkoholu. W przeciwieństwie do Wiśniowieckiego nie jest dobrym dowódcą - nie potrafi zapanować nad porywczymi Kozakami, działa bez planu i przygotowania. Przyczyną wybuchu powstania są jego sprawy prywatne - głównie niechęć do kresowych magnatów i chęć zemsty za poniesione krzywdy. Horpyna - siostra pułkownika Dońca jest postacią tajemniczą, wyrastającą głównie z ukraińskiego folkloru. Mieszkająca w Czortowym Jarze wiedźma żyła na uboczu, przypisywano jej kontakty z tajemniczymi siłami. Z pewnością doskonale znała się na zielarstwie, dzięki czemu uzdrowiła ranną kniaziównę. O lęku, jaki budziła, może świadczyć fakt, iż Rzędzian przygotował dla niej srebrną kulę. Rozwiń więcej

twierdza z powieści ogniem i mieczem