Liczba wyników dla zapytania 'wojny rzeczypospolitej xvii w': 10000+ Wojny w XVII wieku Sortowanie według grup. wg Olap28 Państwo z Data wojny Data i miejsce zawarcia Postanowienia traktatu Ziemie przyłączone do. którym RP traktatu RP lub utracone. popadła w. konflikt. Pierwsza połowa XVII w. Szwecja 1600 - 1635 1622 – rozejm w Mittawie Do Szwecji zostają przyłączone Inflanty z RP traci całe Inflanty po. wyjątkiem tzw. Polskich Inflant i rzekę Dźwinę. Wojny i kryzys Rzeczypospolitej w XVII wieku , Część 2. Dzieje Nowożytne , Zrozumieć przeszłość ZR , Historia , Szkoły ponadgimnazjalne , Zasoby , strona 1 , dlanauczyciela.pl Zaloguj się Załóż konto Kryzys Rzeczypospolitej w II połowie XVII wieku Oddziały polskie i litewskie - w wyobrażeniu Józefa Brandta - przed bitwą wspólnie śpiewają hymn Bogurodzica.. Ich panowanie było jednak przerywane kolejnymi elekcjami i rządami Stanisława Leszczyńskiego .Sytuacja polityczna w Polsce na przełomie XVI i XVII w ściągaj 60% 45 głosów Wojny Rzeczypospolitej ze Szwecją 105 Zadanie z kropką 1. 105 Kryzys Rzeczypospolitej w połowie XVII wieku 110 Zadanie z kropką 1. 110 nonton film miracle in cell no 7 sub indo drakorindo. W którym roku wybuchło powstanie Chmielnickiego i kto stanął na jego czele rozpocznij naukę Powstanie wybuchło w 1648r. Na jego czele stanął Bohdan chmielnicki. Jaki był powód wybuchu powstania Chmielnickiego rozpocznij naukę Niezadowolenie kozaków z odwołania przygotowań do wojny z Turcją, do której dążył Władysław IV. Kozacy liczyli na rozszerzenie swych wolności i bogate łupy jaki cel stawiał sobie chmielnicki rozpocznij naukę Chmielnicki chciał uzyskać gwarancje poprawy sytuacji kozaków w ramach ustrojowych rzeczypospolitej, jednak z czasem jego celem stało się oderwanie ziem ukraińskich i utworzenie niezależnego państwa Bohdan Chmielnicki oddał Ukrainę pod protekcję Rosji by osiągnąć niezależność Ukrainy. Gdzie i kiedy to było. rozpocznij naukę Układ W Perejasławiu w 1654-ugoda kozacko-rosyjska Po śmierci chmielnickiego podjęto próbę odbudowy więzi polski z Ukrainą. Wynikiem tego była ugoda w Hadziaczu. rozpocznij naukę Ugoda Polsko-kozacka W Hadziaczu w 1658r. Sejm walny zatwierdził ugodę w 1659r. wprowadzając duże zmiany, kozacy znów oddają się pod protekcję Rosji. Kiedy następuje Potop Szwedzki rozpocznij naukę W 1655. Wojsko polskie nie było w stanie stawić czoła najeźdźcy, szlachta i magnaci masowo przechodzili na stronę Szwedzką. Litwa uznała zwierzchność króla Szwedzkiego Karola X Gustawa(1654-1660) Dowodem zmiany postawy społeczeństwa wobec Szwedów było zawiązanie w grudniu 1655r. antyszwedzkiej konfederacji w Tyszowcach na czele z hetmanem koronnym Stanisławem Rewerą i Stanisławem lanckorońskim. Dlaczego doszło do zmiany sytuacji? rozpocznij naukę Brutalne postępowanie wojsk szwedzkich, grabieże, konfiskaty,łupienie klasztorów i świątyń. Hetmani wezwali pospolite ruszenie i wzywali polskich żołnierz którzy przeszli pod komendę szwedzką aby opuścili obóz wroga. Kiedy rządził król Jan Kazimierz rozpocznij naukę Jan Kazimierz II Waza 1648-1668 Kto popierał Polskę podczas najazdy Szwedzkiego rozpocznij naukę Austria i Dania Kto popierał Szwecję rozpocznij naukę elektor Brandeburski, książę Siedmiogrodu Jerzy II Rakoczy i Chmielnicki Kiedy podpisano traktat w Radnot rozpocznij naukę W grudniu 1656r. W podziale Polski miał uczestniczyć również Bogusław Radziwiłł. następstwem był najazd wojsk siedmiogrodzkich na Polskę w 1657r. Co zrobiła rzeczpospolita aby rozbić sojusz elektora i króla szwecji rozpocznij naukę Na mocy traktatów welawsko-bydgoskich w 1657r. przyznała elektorowi brandeburskiemu suwerenną władzę w Prusach książęcych. Osłabiło to antypolska koalicję. Kiedy rzeczpospolita odparła najazd Szwedzki rozpocznij naukę w 1660r zawarła ze Szwecją pokój w Oliwie. Wojna doprowadziła do utraty lenna pruskiego oraz kryzysu gospodarczego i społecznego. Kiedy podpisano rozejm z Rosją rozpocznij naukę W 1667r. w Andruszowie. moskwa zagarnęła lewobrzeżną Ukrainę z Kijowem. Kiedy zawarto traktat w Buczaczu i jakie były konsekwencje rozpocznij naukę W 1672r. wyczerpany kraj nie był w stanie stawić czoła najazdowi tureckiemu na podole. Po kapitulacji kamieńca Podolskiego rzeczpospolita zawarła traktat w Buczaczu. na mocy tego układu Turcja zawładnęła Podolem, częścią województwa kijowskiego i bracławskiego. Co to jest Rokosz? rozpocznij naukę zbrojne powstanie szlachty (polskiej, bądź węgierskiej) przeciw królowi-elektowi w celach politycznych. Rokoszem nazywana jest także konfederacja, skierowana przeciwko królowi Co to są Artykuły Henrykowskie rozpocznij naukę akty prawne sformułowane w czasie bezkrólewia, zostały spisane na sejmie elekcyjnym 20 maja 1573 r., którego głównym zadaniem było wybranie monarchy. Były prawami niezmiennymi, zawierającymi najważniejsze uregulowania dotyczące sprawowania władzy w państwie oraz określały stosunki między sejmem walnym a monarchą. Był to zbiór przepisów prawnych, których przestrzegać musiał każdy król Polski wybrany w drodze wolnej elekcji. gwarantowały szlachcie zachowanie przywilejów, określały zasady ustroju i Unia Brzeska rozpocznij naukę połączenie Cerkwi prawosławnej z Kościołem łacińskim w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, dokonane w Brześciu Litewskim w 1596 roku. Część duchownych prawosławnych i wyznawców prawosławia uznała papieża za głowę Kościoła i przyjęła dogmaty katolickie, zachowując bizantyjski ryt liturgiczny. Następstwem unii brzeskiej był podział społeczności prawosławnej na zwolenników unii – unitów i przeciwników – dyzunitów. Kiedy Jerzy Lubomirski(wybitny wódź, wierny królowi w czasie potopu i zwycięzca spod Cudnowa) stanął na czele antykrólewskiego rokoszu rozpocznij naukę Rokosz Lubomirskiego 1665-1666 Lubomirski stanął na czele tej rokoszy by zdetronizować władcę. W bitwie pod Mątwami w 1666r. pokonał wojska królewskie. Rokosz przyczynił się do upadku autorytetu monarchy co doprowadziło do jego abdykacji w 1668r. Wyjechał do Francji Kto został królem bo Janie Kazimierzu rozpocznij naukę Michał Korybut Wiśniowiecki(1669-1673) Borykał się z silną opozycją magnacką, do której należał hetman Jan Sobieski Wojna Polsko-Rosyjska rozpocznij naukę 1654-1667 Zwycięstwo Jana III Sobieskiego nad Turkami w bitwie pod Chocimiem rozpocznij naukę 1673 Pokój w Buczaczu i zajęcie Podola przez Turcję rozpocznij naukę 1672 Panowanie Jana Sobieskiego rozpocznij naukę 1674-1696 Pokój polsko-rosyjski Grzymułtowskiego rozpocznij naukę w 1686 Zakończył on klęską dwudziestoletnie próby zmiany niekorzystnej dla Polski sytuacji na Wschodzie, a dla Rosji oznaczał początek ekspansji na zachód. Liczba wyników dla zapytania 'kryzys rzeczpospolitej w xvii': 10000+ Wojny w XVII wieku Sortowanie według grupwg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku przywódcy walk w XVI/XVII wieku Połącz w parywg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku POJĘCIA- Rzeczpospolita w XVII wieku Odkryj kartywg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku Wojny Rzeczpospolitej w XVII wieku. Teleturniejwg Asiaszczerkowska Klasa 6 Historia Przyczyny wojen ze Szwecją w XVII wieku O rety! Krety!wg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku Przyczyny wojen z Rosją w XVII wieku O rety! Krety!wg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku Przyczyny wojen z Turcją w XVII wieku O rety! Krety!wg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku Straty terytorialne w skutek wojen w XVII wieku Znajdź paręwg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku Kryzys Rzeczypospolitej w XVII wieku Znajdź słowowg Bprzech Klasa 6 Historia Wojny Rzeczpospolitej w XVII w. Sortowanie według grupwg Annarkeska W obronie granic Rzeczpospolitej XVII wiek Koło fortunywg Historiarogalin Władcy elekcyjni Koło fortunywg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku Wojny z Rosją, Szwecją i Turcją Koło fortunywg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku Piastowie na tronie polskim Sortowanie według grupwg Olap28 Klasa 6 Historia Polski walki w XVII wieku Kryzys Rzeczpospolitej - quiz Teleturniejwg Olap28 Klasa 6 Historia Kryzys Rzeczpospolitej i I rozbiór Połącz w parywg Mag647 Kryzys Rzeczpospolitej 1 Teleturniejwg Hubsob69 Klasa 6 Historia wojny w XVII wieku Połącz w parywg Beatahero Klasa 4 Historia klasa_VI_dzial_III_obronie granic Rzeczpospolitej XVII wiek Koło fortunywg Elizahistoria Klasa 6 Historia W Rzeczpospolitej szlacheckiej Testwg Milenabe Klasa 6 Historia W obronie granic Rzeczpospolitej Labiryntwg Podemskalenka Klasa 6 Historia wojny z Turcją XVII w. Połącz w parywg Monikagaborek2d Klasa 6 Historia Wojny w XVII wieku Sortowanie według grupwg Magdawojtkowiak Klasa 4 W Rzeczpospolitej szlacheckiej Koło fortunywg Lbrozyna90 Klasa 6 Krzyżówka XVII w. Krzyżówkawg Alewrzeszcz XVII w. Labiryntwg Tksiazek Rzeczpospolita w XVII w. Testwg Alewrzeszcz Rzeczpospolita w XVII wieku. Teleturniejwg Akowalcze2017 Klasa 6 Historia Kryzys RP w XVIII wieku O rety! Krety!wg Olap28 Klasa 6 Historia W Rzeczpospolitej szlacheckiej- powtórzenie Koło fortunywg Hostoriaspbarko Mniejszości narodowe w II Rzeczpospolitej Połącz w parywg Muzeumpolin Klasa 7 Liceum Historia Historia i społeczeństwo W Rzeczpospolitej szlacheckiej Koło fortunywg Asiaszczerkowska Klasa 6 wojny w XVII wieku Sortowanie według grupwg Beatahero Klasa 4 Historia Europa w XVII wieku. Odkryj kartywg Stepskit Liceum Technikum Historia Postaci XVII w. Połącz w parywg Historyksp32 Klasa 6 Historia Rzeczpospolita w XVII wieku Połącz w parywg Idranka23 Klasa 6 Historia Rzeczpospolita w XVII w. Krzyżówkawg Pyzzza Klasa 6 Historia Rzeczpospolita w XVII w. Testwg Gacek4 Klasa 6 Historia Europa w XVII w. Odkryj kartywg Kaczmarekkj Liceum Historia Wojny w XVII wieku Połącz w parywg Mag647 wojny w XVII wieku Połącz w parywg Materialykb historia KL. VI W OBRONIE GRANIC RZECZPOSPOLITEJ Połącz w parywg Dorotablicharz Historia Test z podsumowania działu ,,W rzeczpospolitej szlacheckiej'' Testwg Xteamx Klasa 6 Klasa 7 Historia pojęcia XVII w. Prawda czy fałszwg Historyksp32 Klasa 6 Historia KlasaVI_Dział_II_ W Rzeczpospolitej szlacheckiej- powtórzenie Koło fortunywg Elizahistoria Klasa 6 Historia Europa w XVII wieku Koło fortunywg Olivka78 Technikum Historia Rzeczypospolita w XVII wieku Krzyżówkawg Aleksandra180 Klasa 6 Historia Polska w XVII wieku Koło fortunywg Historiaam1 Technikum Europa w XVII wieku Krzyżówkawg Ppetrykow Liceum Historia Wojny XVII w. Testwg Maciekmghj Klasa 6 Historia Wojny w XVII wieku Sortowanie według grupwg Makor3 Klasa 6 Historia XVI XVII w. Test obrazkowywg Tksiazek W Rzeczpospolitej Połącz w parywg Paluinamikolajc Rzeczpospolita w XVII wieku - POSTACIE Połącz w parywg Trawa4567 Klasa 8 Historia Rzeczpospolita w XVII wieku Testwg Historiasp1 Klasa 6 Historia Wojny XVII w - królowie Sortowanie według grupwg Annakruk983 Klasa 6 Historia Wojny w XVII wieku Sortowanie według grupwg Mag647 Wojny w XVII wieku Teleturniejwg Monikamleczkopo XVII w. stulecie wojen Labiryntwg Renata381 Polska w XVII wieku Koło fortunywg Myszka2d Technikum Historia Liczba wyników dla zapytania 'kryzys rzeczypospolitej w xvii wieku': 10000+ Wojny w XVII wieku Sortowanie według grupwg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku Kryzys Rzeczypospolitej w XVII wieku Znajdź słowowg Bprzech Klasa 6 Historia przywódcy walk w XVI/XVII wieku Połącz w parywg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku POJĘCIA- Rzeczpospolita w XVII wieku Odkryj kartywg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku Przyczyny wojen ze Szwecją w XVII wieku O rety! Krety!wg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku Przyczyny wojen z Rosją w XVII wieku O rety! Krety!wg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku Przyczyny wojen z Turcją w XVII wieku O rety! Krety!wg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku Straty terytorialne w skutek wojen w XVII wieku Znajdź paręwg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku Władcy elekcyjni Koło fortunywg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku Wojny z Rosją, Szwecją i Turcją Koło fortunywg Olap28 Klasa 6 Historia walki w XVII wieku Piastowie na tronie polskim Sortowanie według grupwg Olap28 Klasa 6 Historia Polski walki w XVII wieku Bitwy z wojen Rzeczypospolitej w XVII wieku Podziel na kategoriewg Aleksandra180 Klasa 6 Historia wojny w XVII wieku Połącz w parywg Beatahero Klasa 4 Historia Wojny w XVII wieku Sortowanie według grupwg Magdawojtkowiak Klasa 4 Rzeczpospolita w XVII wieku. Teleturniejwg Akowalcze2017 Klasa 6 Historia Wojny Rzeczpospolitej w XVII wieku. Teleturniejwg Asiaszczerkowska Klasa 6 Historia Europa w XVII wieku. Odkryj kartywg Stepskit Liceum Technikum Historia wojny w XVII wieku Sortowanie według grupwg Beatahero Klasa 4 Historia Kryzys RP w XVIII wieku O rety! Krety!wg Olap28 Klasa 6 Historia Rzeczpospolita w XVII wieku Połącz w parywg Idranka23 Klasa 6 Historia Wojny w XVII wieku Połącz w parywg Mag647 wojny w XVII wieku Połącz w parywg Materialykb Europa w XVII wieku Krzyżówkawg Ppetrykow Liceum Historia Europa w XVII wieku Koło fortunywg Olivka78 Technikum Historia Rzeczypospolita w XVII wieku Krzyżówkawg Aleksandra180 Klasa 6 Historia Rzeczpospolita w XVII wieku Testwg Historiasp1 Klasa 6 Historia Wojny w XVII wieku Sortowanie według grupwg Mag647 Wojny w XVII wieku Teleturniejwg Monikamleczkopo Polska w XVII wieku Koło fortunywg Historiaam1 Technikum Kryzys Rzeczypospolitej Testwg Romualdtubis Klasa 6 Historia Kryzys Rzeczypospolitej Labiryntwg Suchymaniak123 Klasa 6 Historia Polska w XVII wieku Koło fortunywg Myszka2d Technikum Historia Wojny w XVII wieku Sortowanie według grupwg Makor3 Klasa 6 Historia Gospodarka Rzeczypospolitej w 16 Wieku Testwg Moscicki Klasa 6 Historia Kryzys Rzeczypospolitej Połącz w parywg U74190048 Klasa 6 Kryzys Rzeczypospolitej klasa 6 Testwg Sewrukhalina Klasa 6 Historia Kryzys Rzeczypospolitej Koło fortunywg Patrycjapluzins Klasa 6 Historia Rzeczpospolita w XVII wieku - POSTACIE Połącz w parywg Trawa4567 Klasa 8 Historia Rzeczpospolita w XVII wieku - POSTACIE Połącz w parywg Trawa4567 Klasa 6 Historia Kryzys Rzeczypospolitej O rety! Krety!wg Suchymaniak123 Klasa 6 Historia Wojny w XVII wieku - podsumowanie. Sortowanie według grupwg Iwawozniak Wojny RP w XVII wieku Rysunek z opisamiwg Milek325 Klasa 6 Historia WOJNY POLSKI W XVII WIEKU Losowe kartywg Piotrwp100 Historia gospodarka Rzeczypospolitej w XVI wieku Anagramwg Straznadodra Wojny Rzeczpospolotej w XVII wieku Podziel na kategoriewg Paweljaworek Klasa 6 Europa w XVII wieku - powtórzenie Odkryj kartywg Damiangrzegorz Ziemie utracone w XVII wieku Rysunek z opisamiwg Konkurs2 Klasa 6 Klasa 7 Muzyka FORMACJE WOJSKOWE W XVII WIEKU Sortowanie według grupwg Katarinamaslows Klasa 6 Historia Skutki wojen w XVII wieku Prawda czy fałszwg Atrzcinska1 Teleturniej-Kryzys Rzeczypospolitej w 2 połowie XVIIw. Teleturniejwg Gdekier09 Kryzys Rzeczypospolitej O rety! Krety!wg Belfry Klasa 6 Rzeczpospolita w dobie wojen XVII wieku Krzyżówkawg Pysianati Liceum Historia Kryzys państwa polskiego w XI wieku Sortowanie według grupwg 753 Wojny Polski w XVII wieku - mapa Rysunek z opisamiwg Annakruk983 Klasa 6 Historia Kryzys Rzeczypospolitej Testwg Wojtekmaj Wielcy hetmani Rzeczypospolitej w XVII w. Krzyżówkawg Akb8112 Liceum Historia Demokracja szlachecka Znajdź słowowg Jjuudzinska Klasa 6 Historia W Rzeczypospolitej szlacheckiej Kryzys rzeczypospolitej Porządkowaniewg Bartosz144 Klasa 6 Historia Demokracja szlachecka Sortowanie według grupwg Jjuudzinska Klasa 6 Historia W Rzeczypospolitej szlacheckiej Kryzys Rzeczypospolitej Koło fortunywg Malgosiagosia66 W XVII wieku oprócz problemów zewnętrznych silne były tarcia wewnętrzne. W kraju rosła antyszlachecka opozycja (mieszczanie, chłopi). Działalność Bohdana Chmielnickiego inspirowała ludność chłopska do wystąpień przeciw szlachcie. Niepokoje opanowały Lubelszczyznę, Podlasie, zaś otwarte powstanie wybuchło w Wielkopolsce, a w 1651 niepokoje na Podhalu wzniecił Aleksander Kostka Napierski (zajęcie zamku w Czorsztynie). Ostatecznie powstania zostały stłumione, a ich prowodyrowie straceni. Wspieranie przez część szlachty innowierczej najeźdźców powodowały falę nietolerancji, która objawiła się między innymi na sejmie w 1658 roku uchwałą wyganiającą z Polski arian, jako najbardziej niebezpiecznych dla jedności państwa „heretyków”. Szlachta obronę kraju zaczęła utożsamiać z obroną wiary katolickiej, co dodatkowo wzmacniało hasło - „Rzeczpospolita przedmurzem chrześcijaństwa”. W 1668 roku sejm ustanowił zakaz porzucania panującej religii katolickiej. Nietolerancja skierowana została także przeciw Żydom, powodując antyżydowskie rozruchy. Już w drugiej połowie XVI wieku sejmy walne rozchodziły się bez podjęcia jakichkolwiek uchwał (1576, 1582, 1585), proces ten nasilał się w następnych dziesięcioleciach. Funkcje sejmu zaczęły przejmować sejmiki ziemskie (głównie w sprawach skarbowych), które łatwo podporządkowywały się magnaterii, szczególnie, że właściciele zrujnowanych wsi i folwarków szukali pomocy u najbogatszych, uzależniając się od niej w coraz większym stopniu (klientela magnacka). W siedemnastowiecznej polityce wewnętrznej najbardziej znamiennym wydarzeniem, zapowiadającym upadek sejmu, było wprowadzenie w 1652 roku zasady liberum veto. Władysław Siciński – poseł upicki – na polecenie Janusza Radziwiłła, protestując przeciwko prolongacji (przedłużeniu) obrad sejmu zgłosił swój sprzeciw, zerwał tym samym obrady i uniemożliwił podjęcie nowych i uprawomocnienie przyjętych uchwał. Sejm wraz z marszałkiem Andrzejem Maksymilianem Fredrą uznał ten precedens, oparty na zasadzie jednomyślności i umożliwiający jednostkowy sprzeciw. Sejm nie mógł odtąd przyjmować uchwał, jeśli choć jeden szlachcic nie wyrazi na to zgody. Zasada liberum veto nazywana była „źrenicą złotej naszej wolności. Kazimierz Obuchowicz o zerwaniu sejmu przez Władysława Sicińskiego w 1652 roku Roku 1652 sejm dnia 26 januara* zaczął się, a według propozycji króla Jmci, materia bezpieczeństwa […]. Więc berestecka wojna koło pospolitego ruszenia, że Kozacy uszli nie rozgromieni, że sami obywatele straże utarczki, a lud niemiecki** tylko stojąc w szyku nie odprawował z ciężarów wojennych i bardzo prywatne rzeczy bawiły wszystek czas izbę poselską […]. Pozwolona była prolongacja*** i już rzeczy ku dobremu końcowi się miały aliści na trzecim dniu prolongowego sejmu, niejakiś Siciński z Upity poseł****, mając za uciążliwy dekret sejmowy, względem podymnego szesnaściorga, które król Jmć słusznie z ekonomii swojej szawelskiej***** i innych być aprobował, a Upita poborami wydając, wielu do skarbu winną została; zaniósł protestacją, że dekret skasowany nie był przeciwko wszystkiemu sejmowi i zaraz z izby zniknął, za Wisłę się przewiózł. I tak pretekstem wolności, że za jednego kontradykcją****** nic się nie stanowi na sejmie, sejm się rozerwał. * Januarius - styczeń. ** Piechota autoramentu cudzoziemskiego (niemiecka). *** Prolongacja – przedłużenie. **** Władysław Siciński – stolnik upicki. ***** Szawle – miasto w powiecie upickim. ****** Kontradykcja – sprzeciw. Po pokoju oliwskim w kraju dało się wyróżnić dwie konkurujące orientacje polityczne. Pierwsza, skupiona wokół dworu, sformułowała w 1668 roku plan reform – wprowadzenie doradczego organu wykonawczego, składającego się z przedstawicieli sejmu i senatu, reformę podatków, ceł i zakładających podejmowanie uchwał większością głosów. Król zakładał także zmianę elekcji na elekcję vivente rege - wybór przyszłego króla za życia panującego. Obóz królewski zbliżał się do dworu francuskiego. Zaniepokojona planami wzmocnienia władzy królewskiej i kierowana obawą przed utratą swoich praw szlachta w polityce zagranicznej pragnęła oprzeć się na sojuszu z Habsburgami. Prohabsburska (procesarska, proaustriacka) grupa możnych skupiona wokół Jerzego Lubomirskiego propagowała hasła „złotej wolności” szlacheckiej. Oba stronnictwa wspierane były darami od popieranych przez nich krajów. Do wzmożenia starć pomiędzy stronnictwami doszło na sejmach w 1661 i 1662 roku, na których plany reform zostały odrzucone. Stronnictwo antykrólewskie zawiązało w obronie szlacheckich praw Związek Święcony, zaś ich przeciwnicy – Związek Pobożny. Oba związki łupiły kraj, ściągając od ludności należności skarbowe. Wojna domowa wybuchła w 1665 roku. Stronnictwem antykrólewskim dowodził, skazany rok wcześniej na banicję, marszałek wielki koronny i hetman polny koronny Jerzy Lubomirski, głoszący hasła obrony „złotej wolności” i „francuskiego spisku”. W 1666 roku odniósł zwycięstwo nad wojskami Jana Kazimierza pod Częstochową i Mątwami. W tymże roku w Łegonicach doszło do kompromisu, a Lubomirski poprosił o przebaczenie króla, który zmuszony został wycofać się z reform państwa. Zakończenie rokoszu Lubomirskiego nie zapobiegło dalszym wewnętrznym konfliktom. W 1668 roku po śmierci królowej Marii Ludwiki abdykuje Jan Kazimierz i wyjeżdża do Francji, pragnąc przekazać władzę kandydatowi popieranemu przez stronnictwo profrancuskie. Sprzeciwiło się temu stronnictwo prohabsburskie wybierając na władcę „króla Piasta” - Michała Korybuta Wiśniowieckiego, który rządził przez następne cztery lata, przyczyniając się do pogłębienia anarchii w państwie. W 1669 roku sejm koronacyjny nowego władcy zerwano przed upływem kadencji. Wybór w 1669 roku na króla Wiśniowieckiego związanego z Habsburgami spowodował zaostrzenie konfliktu z Turcją. Po podpisaniu haniebnego dla Polski pokoju w Buczaczu w 1672 roku w obronie partii prohabsburskiej zawiązała się konfederacja gołąbska, jednocześnie została zawiązana profrancuska konfederacja szczebrzeszyńska, żądająca detronizacji króla Michała. Zagrożenie tureckie zapobiegło wybuchowi wojny domowej. Na początku 1674 roku po śmierci Wiśniowieckiego, na wieść o zwycięstwie pod Chocimiem wybrano Jana Sobieskiego na nowego władcę. Nowy król został wybrany jako kandydat Francji. Przez dwadzieścia dwa lata panowania Sobieskiego w Rzeczpospolitej ścierały się dwa stronnictwa – pierwsze prohabsburskie (procesarskie) dążyło do pokonania Turcji i odzyskania wpływów na Ukrainie, drugie profrancuskie dążyło do porozumienia z Turcją jako naturalnym wrogiem Austrii. Oba finansowane z zewnątrz uniemożliwiały sobie wzajemnie działanie, prowadząc do dalszego upadku politycznego kraju. Od 1688 roku zaprzestano w Polsce bicia własnej monety (wznowienie działania mennicy narodowej nastąpiło za panowania Stanisława Augusta). System skarbowy w wyniku upadku gospodarczego i kryzysu władzy centralnej nie działał sprawnie – pogłówne płacono w coraz mniejszej wysokości. Hibernę – obowiązek utrzymywania wojska w okresie zimowym w dobrach królewskich i duchownych zamieniono na stały podatek na rzecz armii. W 1691 roku nastąpiła niemal pełna decentralizacja skarbu, a hetmani przy pobieraniu podatku gruntowego omijali podskarbich, co dawało im pole do licznych nadużyć. O kryzysie sejmu polskiego może świadczyć fakt, iż po pierwszym liberum veto coraz częściej zrywano sejmy nawet przed upływem sześciotygodniowej kadencji. W 1688 roku zerwano sejm jeszcze przed wyborem marszałka. Na 44 sejmy zwołane w II połowie XVII wieku aż 15 nie zakończyło obrad, 2 zaś rozeszły się bez podjęcia jakichkolwiek uchwał. Pod koniec panowania Sobieskiego decentralizacja władzy państwowej (decentralizacja suwerenności) nasiliła się. Centralne organy państwowe nie były w stanie wypełniać swych funkcji. Król stawał się jednym z dysponentów władzy. W ostatnich dziesięcioleciach XVII wieku na znaczeniu wciąż zyskiwała oligarchia magnacka, głównie dzięki rozwoju zaciąganych i dowodzonych wojsk, które formalnie królewskie, w rzeczywistości były używane do celów prywatnych. Żaden jednak ród nie był na tyle silny by uzyskać władzę w całej Rzeczpospolitej. Wojska koronne słabiej opłacone posługiwały się przestarzałą bronią, często nieopłacane zawiązywały konfederacje, których celem było zaspokojenie swych roszczeń (najbardziej znana była konfederacja Piotra Baranowskiego, która jeszcze przez rok po zaspokojeniu roszczeń grabiła i paliła wsie oraz miasta). Zmalały także możliwości mobilizacyjne polskiej armii – największa armia zaciężna Rzeczpospolitej (do 1792 roku) liczyła 56 tysięcy ludzi (1659). Do wzrostu anarchii prowadził także niesprawny wymiar sadownictwa, forma egzekwowania wyroków coraz częściej były tzw. zajazdy. Dowiedz się więcej Komentarze artykuł / utwór: Kryzys polityczny państwa polskiego w II połowie XVII wiekuDodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)

wojny i kryzys rzeczypospolitej w xvii wieku